DE FIETSREPUBLIEK
PETE JORDAN



Halverwege de jaren dertig, Koningsplein: Een massa fietsers rijdt vanuit het centrum richting de Leidsestraat. Zie eens hoe smal de ruimte is die aan de linkerkant overblijft voor voetgangers.

 

waterlooplein

1932, Waterlooplein: Tientallen jaren stond het Waterlooplein erom bekend dat je er gemakkelijk een gestolen fiets op de kop kon tikken (en in de jaren dat de fietsbelasting werd geheven kon je er ook gestolen/vervalste fietsplaatjes kopen).

 

julia

September 1936, Den Haag: Prinses Juliana en haar verloofde prins Bernhard samen op een tandem.

 

politie

1937, Stadhouderskade (tegenover het Rijksmuseum): Een belastinginspecteur en een politieagent houden fietsers aan om te controleren of ze geldige fietsplaatjes bezitten.

fietstaxi

1940, Amsterdam: Toen de taxi’s niet meer konden rijden ten gevolge van de door de Duitsers ingestelde rantsoenering, ontstond er bijna onmiddellijk een nieuw soort openbaar vervoer in Amsterdam – de fietstaxi. Een jaar later zouden de bezetters de fietstaxi’s echter verbieden omdat het was niet ‘eervollen arbeid’.

 

muntplein

 

Ca. 1940-’41, Muntplein: Vanwege de strenge rantsoenering van benzine door de Duitsers konden Amsterdamse autobezitters geen kant meer op. Het aantal fietsers in de stad nam enorm toe. Op de foto is te zien dat de fietsen en de banden nog in goede staat verkeren.

leidseplein

Mei 1942, Leidseplein: Een Joodse fietser draagt de door de nazi’s verplicht gestelde davidster. Enkele weken later zouden de Duitsers de Amsterdamse Joden het bezit van een fiets verbieden.

1943

1943, Amsterdam: Toen de bezetting voortduurde, werden nieuwe fietsbanden en -onderdelen schaars, wat Amsterdammers ertoe dwong van alles te verzinnen om hun fietsen rijdende te houden, waaronder het monteren van wieltjes van kinderfietsen op hun eigen fiets.

groenepolitie

1943, Amsterdam: Toen de bezetting voortduurde, werden nieuwe fietsbanden en -onderdelen schaars, wat Amsterdammers ertoe dwong van alles te verzinnen om hun fietsen rijdende te houden, waaronder het monteren van wieltjes van kinderfietsen op hun eigen fiets.


van-woustraat

1 juni 1963, Van Woustraat: Op de ochtend van Luilak probeert het personeel van tram 9 een fietsenbarricade af te breken die is opgebouwd door jongelui die hen nu hinderen en plagen.

 a10

 4 november 1973, de A10: Op de eerste door de overheid ingestelde autoloze zondag tijdens het Arabische olie-embargo overtreden vier jongeren in Amsterdam-West het verbod om met de fiets op de snelweg te komen.

 spuirvduin

1975, Spui: Toen Roel van Duijn, ’s lands meest bekende antiautoritaire, werd benoemd tot wethouder, weigerde hij de hem aangeboden auto met chauffeur en koos voor een fiets met tien versnellingen. Hier zit hij op zijn dienstfiets en voert een aantal ‘witkarren’ – elektrische autootjes voor algemeen gebruik – aan, ontwikkeld door zijn voormalige Provo-collega Luud Schimmelpennink.

 rozengracht

4 juni 1977, Rozengracht: Duizenden fietsers nemen deel aan de zesde of zevende grootschalige profietsdemonstratie die in de jaren zeventig werd gehouden.

spiegelgracht

May 1979, Spiegelgracht: Members of the ENFB (the Cyclists’ Union) restrict access to Spiegelgracht in order to call attention for the need to make the street safer for cyclists. Though the issue would drag on for years, cars would eventually be banned from parking on the street and a separated bike path would be added to it. This was one of the early victories for the nascent cycling advocacy group.